Inlogformulier

Kalender

ma di wo do vr za zo
1
3
4
5
6
7
8
9
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30

baron 150Tussen 1895 en 1925 was Mr. A.E.J. Baron Van Voorst tot Voorst Commissaris van de Koningin in Noord-Brabant.

Een van zijn taken was het regelmatig bezoeken van alle gemeenten in de provincie. Van die werkbezoeken hield hij nauwkeurig verslag bij.
Lees in de bijlage (pdf) wat hij in die jaren over Dommelen te melden had.


Met dank aan Jack Thijssens.

 

briefOorspronkelijk een dorp van zo'n 12 à 1.500 inwoners, heeft Dommelen sinds de jaren '70 een complete metamorfose ondergaan. De bouw van ca. 3.500 woningen en de daarmee gepaard gaande stijging van het aantal inwoners hebben het oorspronkelijke gezicht van Dommelen voorgoed veranderd.
Als onderdeel van de gemeente Valkenswaard heeft Dommelen zijn grondgebied 'geofferd' voor de uitbreidingen van de gehele gemeente. Voor de toekomst is een totale bevolking van ruim 13.000 inwoners voorzien. Slechts weinig herinnert meer aan het oude Dommelen, zoals het was tot de uitbreidingen daar plaatsvonden. Nog te zien zijn Huize Agnetendal, het gemeenschapshuis ' de Boerderij', de kerk, de Dommelse Watermolen, enkele boerderijen en de Dommelsche Bierbrouwerij.


De brouwerij heeft meer dan 250 jaar het dorpsgezicht van Dommelen voor een belangrijk deel bepaald. Sinds de jaren '70 is Dommelsch Bier overigens ook ver buiten Dommelen een begrip geworden. Hoe het dorp eens was kan men het beste vernemen uit het boek 'Dommelen, 't is mèr de ge't weet', een fraaie geschiedschrijving van dit echte Brabantse dorp.


fabriekIn de laatste decennia is er enorm bijgebouwd en eigenlijk kunnen we niet meer spreken van een echt dorp. De eerste woninggedeelten buiten de 'dorpskern', de vrouwen- en mannendalen, hebben jaren geleden gezelschap gekregen van de wijk: 'Schepelweien'. In dit gedeelte vinden we onder andere één van de drie basisscholen die Dommelen rijk is, een vestiging van 'Scholen-gemeenschap Weredi' en 'de Boerderij', waar vooral vroeger tal van verenigingen actief waren.


Verder mogen we de voetbalvereniging niet vergeten (R.K.V.V.). Zij zijn gelokaliseerd aan de rand van de bebouwde kom en de velden grenzen aan het door Natuur Monumenten aangekochte natuurgebied ''t Heike'. Iets na de creatie van eerdergenoemde wijken is op het terrein gelegen aan de Damianiusdreef (het voormalige Doe-Terrein) een winkelcentrum met sporthal verrezen: 'de Belleman'. In 1998 is het winkelcentrum na een grondige verbouwing en modernisering heropend.



Bron: Dommelen, 't is mer dè ge't weet

 
1439 Het kerkdorp Dommelen wordt voor het eerst genoemd op perkamenten geschriften
1444 Dommelen en Westerhoven scheiden zich af van de Bergeijkse Sint Petrusparochie en worden tot zelfstandige kerkparochie verheven
1453 Oprichting zusterklooster Sint-Agnetendal
1565 Dommelen wordt een zelfstandige kerkparochie, los van Westerhoven
1623 Oprichting gilde Sint-Martinus
1702 Legers van de koningen van Frankrijk en Spanje plunderen en bezetten Dommelen
1716 Nonnenklooster Sint-Agnetendal wordt gesloten
1789 Bouw brug over de Dommel (huidige Victoriebrug)
1825 Grote brand waarbij 5 naast elkaar gelegen huizen op Den Berg totaal worden verwoest huisraad en vee gaan verloren
1827 Aanleg van de weg van Valkenswaard, door Dommelen, naar Westerhoven (huidige Bergstraat)
1863 Oprichting Waterschap 'De Dommel'
1872 Oprichting handboogschutterij 'Semper Unitas'
1876 Start bouw Raadhuis
1882 Start bouw Sint Martinuskerk + school (huidige kantine van de brouwerij)
1884 Oplevering Sint Martinuskerk
1890 Oprichting klompenmakerij in de Groenstraat
1900 Start Dommelse kaarsenfabriek in Huize Agnetendal
1904 Inzegening van het Heilig Hartbeeld bij de Sint Martinuskerk
1908 1e elektriciteit in Dommelen (Dommelse brouwerij, woonhuis burgemeester, kerk en pastorie)
1919 Feestelijke opening nieuwe Gemeentehuis op de Bergstraat + inzegening door Pastoor Bolsius
1920 Dommelen aangesloten op het net van de Provinciale Elektriciteitsmaatschappij
1928 Bouw Sint Martinusschool
1929 Oprichting K.V.O. Dommelen
1930 Brouwerij "De Oranjeboom" gaat de naam 'N.V. Dommelse Bierbrouwerij' dragen
1934 Samenvoeging gemeente Dommelen met gemeenten Valkenswaard en Borkel en Schaft
1942 Oprichting RKVV Dommelen
1953 Bouw kapel in het Brouwersbos
1959 Start Bloemencorso Buurtschap Oud-Dommelen
1959 Oprichting Carnavalsvereniging 'De Pintenwippers van Brouwersgat'
1966 Oprichting K.P.J. afdeling Dommelen/Valkenswaard
1971 Start kleuterschool aan de Anemoonlaan
1973 Start Bloemencorso Buurtschap Nieuw-Dommelen
1974 Start kleuter-basisschool Agnetendal (Helenadal)
1975 Oprichting Harmonie De Dommelecho
1976 Restauratie Dommelse watermolen
1979 Start Schepelweijenschool (Korfvlechterwei)
1980 Start bouw De Belleman.
 

18e eeuw

'De Berg' vormt samen met de huizen aan de Groenstraat het dichtst bebouwde gebied van Dommelen met 29 huizen.
In het gehucht 'De Hei' staan 9 boerderijen. Gehucht ''t Hof', gegroepeerd rond het nonnenklooster Sint Agnetendal telt 12 boerderijen.
De akkers rond het klooster dragen de namen 'Wijnakkers' en 'Kloosterakkers'.

Noordelijk ligt het gehucht 'Papenhoek' met 10 boerderijen en omliggende akkers en weilanden. Één van de bijbehorende weilanden draagt de naam 'Schepelwei'.
Gehucht 'De Keersop' bestaat uit ongeveer 10 boerderijen.
tot 1960 Nauwelijks enige bouwontwikkeling
1971-1972 Ontwikkeling nieuwbouw rond de Groenstraat
1971-1982 Ontwikkeling Agnetendal
1971-1982 Ontwikkeling Oud-Dommelen + Dommelen-Noord
1971-1979 Ontwikkeling Schepelweijen-Noord A
1971-1984 Ontwikkeling Schepelweijen-Zuid
1980-1982 Ontwikkeling Belleman en omgeving
1980-1982 Ontwikkeling Schepelweijen-Noord B
1981-1983 Ontwikkeling Brouwershof-Zuid
1982-1983 Ontwikkeling Brouwershof-Noord
1984-1986 Ontwikkeling Woongebied Beemden.

 

 

 

Onze watermolen
De watermolen is van ons allemaal! Hij is het visitekaartje van ons dorp, zo voelt het tenminste aan. Als je via de Dommelse weg binnenkomt kun je er, figuurlijk dan, niet omheen. En als je van de andere kant komt denk je: 'zo dat was dus Dommelen'. Het ligt daarom erg voor de hand dat we ons eens afvragen: 'Hoe kan het dat zo'n monument de tand des tijds heeft doorstaan?'
Over de geschiedenis tot en met 1976 behoeven we geen uitgebreid onderzoek meer in te stellen, het staat namelijk allemaal beschreven in het boek: 'Dommelen, 't is mer dè ge't weet' en wel in een verhaal dat Leo Thonon in 1980 schreef. Laten we eens kijken hoe hij begint:

'Iedereen die vanuit Valkenswaard Dommelen binnenkomt, ziet aan de linkerkant van de weg, net over de brug aan de oever van de Dommel, de trots van het dorp: de Dommelsche Watermolen.

De watermolen, die op de monumentenlijst staat aangegeven als onderslagmolen (d.w.z. het water stroomt aan de onderzijde van het rad aan) met houten schoepen aan een ijzeren rad, en in 1976 grondig is gerestaureerd, wordt nog steeds gebruikt voor het malen van granen tot meel. En dit is wel het meest waardevolle aan deze molen. Hij wordt nog echt voor het malen van graan tot meel gebruikt, het doel waarvoor hij eeuwen geleden gebouwd is. Dit als een van de helaas zo weinig overgebleven watermolens waar Brabant in vroegere jaren zo rijk aan was'.

 

Lees meer...